Przejdź do treści

Dziedzictwo wiary w Cieksynie

Kościół św. Doroty

Od stuleci jest miejscem modlitwy, spotkania i najważniejszych wydarzeń w życiu naszej wspólnoty. Jego mury łączą gotycką tradycję z architekturą renesansu.

Obecny kształt świątynia otrzymała w XVI wieku dzięki fundacji biskupa Jakuba Bielińskiego oraz Jana i Piotra Borukowskich. Prace powierzono Janowi Baptyście z Wenecji. W 1580 roku kościół konsekrował biskup Jakub Bieliński.

Bryła zabytkowego kościoła św. Doroty w Cieksynie
Kościół św. Doroty — świątynia parafii św. Rocha w Cieksynie.
Obecna budowla
XVI wiek
Konsekracja
1580
Styl
Gotyk i renesans
Wezwanie
Św. Doroty

Spotkanie dwóch epok

Gotycka bryła, renesansowe sklepienie

Murowany z cegły kościół ma jedną prostokątną nawę oraz węższe prezbiterium, czyli część przeznaczoną dla ołtarza i sprawowania liturgii. Jest orientowany — prezbiterium skierowano ku wschodowi. Charakterystyczne sklepienie kolebkowe z dekoracją należy do rozwiązań określanych jako „grupa pułtuska”.

Za datę powstania obecnej świątyni często przyjmuje się około 1569 roku. Parafialny program konserwatorski opisuje jednak również wcześniejszą, XV-wieczną fazę budowli, rozpoznaną w badaniach architektonicznych. Dzisiejszy kościół jest więc świadectwem kolejnych etapów rozbudowy.

Warto zatrzymać wzrok

Wnętrze pełne świadectw

Wnętrze świątyni w Cieksynie z widokiem na prezbiterium i ołtarz główny
Prezbiterium i zabytkowe wyposażenie kościoła.

Ołtarz główny i ołtarze boczne

Ołtarz główny, datowany na około 1600 rok, łączy cechy renesansu i manieryzmu. Manierystyczny charakter mają także ołtarze boczne. Tworzą one najważniejsze akcenty historycznego wystroju.

Kaplica i pamięć fundatorów

Wraz z XVI-wiecznym kościołem ufundowano kaplicę św. Anny, związaną z rodami Borukowskich i Lelewskich. O dobrodziejach świątyni przypominają figuralne płyty nagrobne Jana i Piotra Borukowskich.

Polichromia i organy

Dekorację malarską wnętrza wykonał w 1952 roku Stefan Domurat. Po wojnie ks. Tadeusz Kamiński zakupił 17-głosowe organy; z tego okresu pochodzi też sprowadzenie neogotyckiego prospektu organowego.

Ołtarz św. Rocha

Materiały parafialne wiążą fundację ołtarza św. Rocha z rodziną Rypskich i datują ją na około 1679 rok. To jeden ze śladów kultu patrona parafii, obecnego w życiu kolejnych pokoleń mieszkańców.

Powierzone nam dziedzictwo

Troska o świątynię

Budowla wielokrotnie wymagała napraw. Na początku XX wieku remont prowadzono według projektu Stefana Szyllera; po II wojnie światowej podjęto kolejną restaurację. Kościół został wpisany do rejestru zabytków 10 maja 1954 roku pod numerem A-57.

Udostępniona przez parafię dokumentacja konserwatorska obejmuje badania historyczne i rozpoznanie stanu budowli. Przypomina, że zachowanie zabytku wymaga zarówno prac przy elewacjach i dachu, jak i ochrony przed wilgocią.

Poznaj historię parafii